ترجمه

ده میلیون دلار پاداش همکاری با «سیا»

اشپیگل آنلاین (25 اوت) در گزارشی به نقل از نیویورک تایمز به جاسوسی یک خانواده سوییسی می پردازد که در همکاری با سازمان سیا با فعالیت در شبکه اتمی عبدالقادرخان فیزیکدان پاکستانی، قطعات اتمی را دستکاری کرده و به لیبی و ایران و کره شمالی می فرستادند.

به گزارش این روزنامه، آنها برای پدر بمب اتمی پاکستان، عبدالقادرخان، کار می کردند. سازمان سیا آنها را به خود جلب کرد و با به دست آوردن اطلاعاتی از قاچاق مواد اتمی، این امکان را به وجود آورد تا آنها با صدور این مواد به کشورهایی مانند ایران، در برنامه اتمی آنها خرابکاری کنند. اینک روزنامه نیویورک تایمز از این معامله ده میلیون دلاری پرده بر می دارد.

اگر این سه مهندس، یک پدر و دو پسر سوییسی به نام های فریدریش، اورس و مارکو تینر، پاسپورت آمریکایی می داشتند، چه بسا امروز به عنوان قهرمان شناخته می شدند و نگران شکایت احتمالی علیه خودشان نمی بودند. سالهای متمادی آنها همزمان برای شبکه قاچاق مواد اتمی تحت هدایت عبدالقادرخان و هم چنین سازمان جاسوسی سیا کار می کردند.

از سالها پیش این گمان وجود داشت که خانواده تینر به آمریکایی ها برای ضربه زدن به شبکه عبدالقادر خان کمک می کند. اکنون بر اساس اظهارات مشروحی که در شماره دوشنبه 25 اوت روزنامه نیویورک منشتر شده است، این همکاری قطعی به شمار می رود.

بر اساس گزارش نیویورک تایمز، تا ده میلیون دلار، که بخشی از آن به صورت پول نقد درون چمدان تحویل داده شد، این سه مهندس سوییسی از سازمان سیا دریافت کرده اند و در عوض نه تنها اطلاعاتی درباره مسائل داخلی شبکه قاچاق اتمی که تا جایی که امروز شناخته شده است، اطلاعات و تکنیک اتمی را در اختیار کشورهایی مانند ایران، لیبی و کره شمالی قرار می داده است، در اختیار سازمان سیا گذاشته اند، بلکه به سازمان سیا کمک می کردند تا با فروختن قطعات خراب به مشتریان عبدالقادرخان، برنامه های اتمی آنها را با توقف روبرو سازند.

ماجرا از سالهای دهه هفتاد میلادی شروع شده است. از زمانی که فریدریش تینر، پدر خانواده با عبدالقادرخان کار می کرد. از اواسط دهه نود فریدریش تینر ظاهرا به وی کمک می کرد تا برنامه مخفی لیبی را تکمیل کند. در سال 2000 سازمان سیا موفق شد، پسر وی یعنی اورس تینر را به خدمت خود بگیرد که او ابتدا برادر جوانترش و سپس پدر خود را به همکاری با سازمان سیا جلب کرد.

نخستین اطلاعات درباره برنامه اتمی ایران

گری اس. سیمور به نیویورک تایمز می گوید توسط این سه جاسوس بود که نخستین اطلاعات مربوط به برنامه های اتمی ایران به دست آمد. همکاری خانواده تینر به نظر سیمور «بسیار با اهمیت» بود. سیمور در آن زمان در شورای امنیت ملی کشورهای صادرکننده کار می کرد. وی هم چنین اظهار می دارد همین سه مهندس آمریکا را در جریان سانتریفوژهای ایران قرار دادند.

بعلاوه جاسوسان آمریکایی به نیویورک تایمز گفته اند که خانواده تینر در زمینه خرابکاری در قطعات اتمی نیز مشارکت می کرده اند. سازمان بین المللی انرژی اتمی در سال های 2003 و 2004 شواهدی در این زمینه به دست آورده بود: هیئت نمایندگی این سازمان یک سری پمپ های تولید کننده خلاء را در لیبی و ایران یافته بودند که اگرچه کاملا سالم به نظر می رسیدند ولی نمی توانستند درست کار کنند. اوایل سال 2006 پنجاه سانتریفوژ در تأسیسات نطنز منفجر شدند که گفته می شود نتیجه موفقیت آمیز عملیات خانواده تینر بود که قطعه اتصال برق را در آنها دستکاری کرده بودند.

در اکتبر 2003 بر اساس اطلاعاتی که اورس تینر در اختیار سازمان سیا قرار داده بود، نخستین ضربه بر شبکه عبدالقادرخان وارد آمد: یک محموله بسیار مهم که به لیبی فرستاده می شد، متوقف شد. معمر قذافی رهبر لیبی نمی توانست درباره این «تپانچه ای که هنوز از آن دود بلند می شد» دروغ بگوید و تصمیم گرفت به همکاری بپردازد و برنامه اتمی خود را متوقف کند. بازرسی های بعدی نشان دادند که شبکه عبدالقادر خان با ایران و کره شمالی نیز ارتباط دارد.

سوییس اسناد مهم را از بین برد

اینک دادستانی سوییس علیه خانواده تینر به بازپرسی مشغول است. فعالیت آنها در سازمان سیا البته در عمل نقشی بازی نمی کند.

دو برادر از سال 2005 در سوییس در بازداشت بسر می برند. پدر آنها در سال 2006 آزاد شد اگرچه جهت بازپرسی های لازم موظف است خود را در صورت احضار به دادگاه معرفی کند. اوایل همین ماه (ماه اوت) بنا بر تصمیم دادگاهی در سوییس پسرانش همچنان در بازداشت باقی خواهند ماند چرا که آنها مشکوک به «تولید و صدور قطعات سانتریفوژ جهت غنی سازی اورانیوم برای لیبی» هستند.

اورس تینر پیش از این در دادگاه از این شکایت کرده بود که به دلیل تدابیری که دولت سوییس اتخاذ کرده است، نمی تواند بیگناهی خود را ثابت کند. از قرار معلوم، پاسکال کوشپین، رییس جمهوری سوییس در ماه مه اقرار کرده بود دولت تمامی اسنادی را که به این پرونده مربوط می شده اند، از بین برده است. دلیل رسمی برای نابود کردن اسناد اینگونه عنوان شده است که می خواستند با اطمینان صد در صد از افتادن نقشه های ساخت بمب به دست تروریست ها و یا حکومت های شرور جلوگیری کنند.

بنا به گزارش نیویورک تایمز اما حقیقت این است که تمامی آن اسنادی از بین رفته اند که نشان می داده  است خانواده تینر با سازمان سیا همکاری می کرده است. به گفته این روزنامه، اسناد یادشده شامل چگونگی مشروح این همکاری بوده است. گفته می شود آمریکا به همین دلیل بر دولت سوییس به شدت فشار می آورد چرا که سیا باید اطمینان یابد که از جاسوسان آن شکایت نمی شود وگرنه در آینده به سختی بتوان کسی را به همکاری جلب کرد.

اینک آنچه قرار بود به خانواده تینر کمک کند، به احتمال زیاد نتیجه عکس داشته باشد. به گزارش روزنامه سوییسی «نویه زورشر تسایتونگ» در اوایل ماه اوت، اورس تینر در شکایت خود به دادگاه چنین استدلال کرده که با از بین بردن پرونده ها او نمی تواند ثابت کند که وی قطعات صادراتی را به عمد دستکاری می کرده است. البته ممکن است اینطور باشد. ولی دادگاهی که مسئولیت رسیدگی به پرونده تینر را دارد، بر این عقیده است که با وجود این می توان تینر را مورد پیگرد قرار داد حتی اگر تمامی پرونده ها نابود شده باشد. تینر در بدترین حالت محکوم خواهد شد و این که وی در یک نقش دوگانه در حقیقت خلاف خواست مشتریان [لیبی، ایران و کره شمالی] عمل می کرد، نقشی در این حکم نخواهد داشت.

| © 2001-08 | | alefbe - journalist | | berlin | | germany |